Primitivo

Primitivo is een blauwe druif die in Zuid-Italië thuis is, vooral in Puglia. Het internationale druivenregister VIVC voert hem onder de hoofdnaam Primitivo en noteert de Balkan als land van herkomst — niet Italië. Dat is geen slordigheid: het is het resultaat van een van de bekendste ontknopingen uit de druivengenetica.

Primitivo en de Californische Zinfandel zijn hetzelfde ras. Dat werd in 1993 met DNA-onderzoek vastgesteld door Carole Meredith. Acht jaar later dook hetzelfde profiel op in Kroatië, bij een stok uit Kaštel Novi bij Split, waar het ras Crljenak Kaštelanski heet; onder de oudere naam Tribidrag is het in Dalmatië al sinds de vijftiende eeuw gedocumenteerd. In Montenegro heet het Kratošija, en onderzoek van Crespan en collega's (2014) wijst Montenegro aan als de meest waarschijnlijke bakermat. VIVC voert Zinfandel, Crljenak crni en Kratosija alledrie als synoniem van Primitivo — één druif dus, met minstens vier landennamen.

De Italiaanse naam komt van *primativus*, "de eerste die rijpt". De druif loopt vroeg uit en is eind augustus al klaar, wat in het hete Puglia betekent dat er veel suiker in de bes zit. De trossen zijn bovendien compact en rijpen ongelijk, zodat er naast rijpe bessen al ingedroogde hangen — een van de redenen waarom de wijnen zo vol en alcoholrijk uitvallen.

In het glas is het een stevige, donkere rode wijn met veel fruit. In koelere ligging trekt dat naar framboos, in warmere naar braam, met daarbij anijs en peper. Zoals bij veel druiven met deze suikerpotentie hangt het eindresultaat sterk af van het oogstmoment: te lang wachten levert een wijn die eerder naar rozijn dan naar vers fruit smaakt.

Wijnclub Zottegem proefde vier wijnen van Primitivo uit twee landen, tussen 2017 en 2026. Die wijnen kwamen het vaakst uit Italië. De druif staat elders ook bekend als Primitivo / Zinfandel.