Pinotage

Pinotage is een blauwe druif die in 1924 in Zuid-Afrika gemaakt werd door Abraham Izak Perold, de eerste hoogleraar wijnbouw van de universiteit van Stellenbosch. Hij kruiste Pinot noir met Cinsaut en plantte vier zaadjes in de tuin van de proefhoeve Welgevallen. De naam is een samentrekking: Cinsaut heette in Zuid-Afrika destijds Hermitage, dus Pinot plus -tage.

Het scheelde weinig of het ras had het niet gehaald. Perold verliet de universiteit in 1928 en de zaailingen bleven verwaarloosd achter; Charlie Niehaus redde ze, en CJ Theron entte ze in 1935 op onderstam. De eerste wijn werd in 1941 op Elsenburg gemaakt, en datzelfde jaar gingen de eerste commerciële aanplantingen de grond in, onder meer op Kanonkop.

Pinotage is vandaag het herkenningsteken van de Zuid-Afrikaanse wijnbouw, al blijft het aandeel bescheiden: in 2017 stond het ras op ongeveer 6.979 hectare, goed voor iets meer dan zes tot zeven procent van de Zuid-Afrikaanse wijngaard. Buiten Zuid-Afrika wordt hij weinig geteeld.

In het glas geeft hij donkerrode wijnen met rijp bramenfruit, een rokerige toon en een aardse ondergrond; soms komt daar banaan of tropisch fruit bij. Dat laatste is geen toeval maar chemie: bij de vinificatie kan isoamylacetaat ontstaan, dezelfde stof die banaansnoep zijn geur geeft, en in overmaat kantelt die geur naar iets dat aan verf doet denken. Pinotage heeft daar decennialang een slechte naam aan overgehouden — Britse Masters of Wine vergeleken de smaak ooit met roestige spijkers. Moderne, zorgvuldiger gevinifieerde wijnen zijn een ander verhaal, maar het bananenaccent blijft een handig herkenningspunt.

Wijnclub Zottegem proefde vijf wijnen van Pinotage uit Zuid-Afrika, tussen 2007 en 2017. Die wijnen kwamen het vaakst uit Zuid-Afrika.