Johanniter

Johanniter is geen oude streekdruif maar een gekweekt ras. Hij werd in 1968 gemaakt aan het Staatliches Weinbauinstitut in Freiburg im Breisgau door Johannes Zimmermann, die er de druivenveredeling leidde; het ras draagt zijn voornaam. Het is een van de rassen die in het Duits *pilzwiderstandsfähig* heten, kortweg PIWI: gekweekt om schimmelziekten te weerstaan en dus met veel minder spuitbeurten toe te komen.

De stamboom is voor een kweekras opvallend samengesteld. Johanniter is een kruising van Riesling met de Freiburgse selectie 589-54, die zelf voortkwam uit Seyve-Villard 12-481 gekruist met de selectie 153-39 — en die laatste was op haar beurt Ruländer (Pinot gris) met Gutedel (Chasselas). Via die Seyve-Villard-lijn zit er Amerikaans bloed in de stamboom, en daar komt de weerstand vandaan. In het blad en de tros lijkt hij sterk op Riesling.

Praktisch komt dat neer op een goede weerstand tegen valse meeldauw en een redelijke tegen echte meeldauw, plus een goede winterhardheid. Volledig immuun is hij niet: botrytis en zwartrot krijgen hem wel te pakken. Tegenover Riesling geeft hij wat hogere opbrengsten, ongeveer zeven graden Oechsle meer mostgewicht en een lager zuur.

De aanplant blijft klein — in Duitsland ging het rond 2007 om zo'n 59 hectare, vooral in Baden en Rheinhessen, en in Zwitserland om een vijftiental hectare in 2013. Het ras is intussen wel populair geworden in landen waar de schimmeldruk hoog is en de traditie jong: Nederland, België, Denemarken en Engeland. De wijn is stevig en fruitig, met een verwantschap in stijl met Riesling en Ruländer.

Wijnclub Zottegem proefde één wijn van Johanniter uit België in 2017.