Ciliegiolo

Ciliegiolo is een blauwe druif uit Midden-Italië, met Toscane als zwaartepunt. De naam betekent letterlijk "kersje", naar de geur en smaak van de wijn. In de Italiaanse ampelografische literatuur duikt hij rond 1870 op; in het nationale rassenregister staat hij onder code 62, met Morettone als officiële synoniem en Mazzese en Brunellone als bevestigde streeknamen.

De aanplant is fors gekrompen. De Italiaanse Vitis-databank noteert 3.537 hectare in 1970, een piek van 6.034 hectare in 1982 en nog 1.601 hectare in 2010. Wat overblijft, staat grotendeels in Toscane, en dan vooral in de Maremma rond Grosseto — Scansano, Magliano, Manciano, Pitigliano.

Zijn verhouding tot Sangiovese is een van de hardnekkigste open vragen van de Italiaanse ampelografie. Twee studies uit 2007 kwamen tot tegengestelde conclusies: de ene wees Ciliegiolo samen met Calabrese di Montenuovo aan als ouder van Sangiovese, de andere draaide de richting net om en maakte Ciliegiolo een kind van Sangiovese. Dat er een rechtstreekse ouder-kindband is, staat vast; welke kant hij opgaat, niet. Wie het zeker weet, weet meer dan de vakliteratuur.

Ciliegiolo is geen makkelijke druif: hij is gevoelig voor slechte vruchtzetting, waardoor de tros onregelmatig vult. De wijn is rijk aan kleurstof — het fenolgehalte ligt vaak hoger dan bij Sangiovese — maar heeft van nature weinig zuur. Dat verklaart zijn klassieke rol als blendpartner, onder meer in Chianti. Als monocépage geeft hij in Umbrië een lichte, sappige wijn om jong te drinken, en in Toscane een steviger, gestructureerder type; in beide gevallen met die onmiskenbare rode kers.

Wijnclub Zottegem proefde één wijn van Ciliegiolo uit Italië in 2017.