Turkije
Anatolië hoort bij de plekken waar de wijnstok voor het eerst getemd werd: de domesticatie van de druif in het zuidoosten van het huidige Turkije wordt geschat tussen ruwweg 9500 en 5000 voor Christus. Hettitische wetteksten uit het tweede millennium voor Christus beboetten schade aan wijngaarden en beschreven plengoffers. Onder de Phrygiërs werd Anatolische wijn tot in Marseille verhandeld, en de Egeïsche kust raakte verbonden met de Dionysoscultus. In het Ottomaanse rijk lag de commerciële productie vrijwel volledig bij niet-islamitische onderdanen — Grieks-orthodoxen, Armeniërs, Syriërs en Joden — met Smyrna als uitvoerhaven. Atatürk liet in 1925 een staatswijnkelder in Tekirdağ oprichten; de particuliere huizen Doluca (1926) en Kavaklıdere (1929) bestaan nog altijd.
Turkije staat in ranglijsten hoog genoteerd op basis van wijnstokareaal, en dat geeft een scheef beeld. Volgens de OIV had het land in 2025 naar schatting 395.000 hectare onder de wijnstok — het zesde areaal ter wereld — maar diezelfde OIV tekent er meteen bij aan dat die hectares in hoofdzaak voor tafeldruiven en droogdruiven dienen. Wie Turkije op oppervlakte vergelijkt met Spanje of Italië, vergelijkt dus twee verschillende dingen. Het areaal krimpt trouwens al sinds de jaren tachtig, toen het ruwweg dubbel zo groot was.
Turkije is geen EU-lidstaat en heeft dan ook geen stelsel van beschermde oorsprongsbenamingen naar Europees model. Wat er wél is, zijn regionale zwaartepunten: Thracië en Marmara bij de Bulgaarse en Griekse grens met een maritiem klimaat, de Egeïsche kust rond Izmir, de hoogvlakte van Centraal-Anatolië met wijngaarden tussen acht- en twaalfhonderd meter, en het ruwe oosten en zuidoosten waar late rode rassen thuishoren. Een wetswijziging uit 2013 verbood reclame voor alcohol en beperkte wat producenten op etiketten en websites mogen tonen; samen met een hoge accijns drukt dat de binnenlandse markt.
De inheemse rassen zijn het interessantste deel. Öküzgözü — "ossenoog", naar de grote ronde bessen — komt uit Oost-Anatolië rond Elazığ, van wijngaarden op duizend meter en hoger waar de winters onder de min twintig duiken en de dagen en nachten sterk verschillen. Hij geeft middelvolle wijn met zachte tannine, hoog zuur en tonen van braam, moerbei en zure kers. Boğazkere uit het zuidoosten is het tegendeel: stug en tannienrijk. De klassieke Oost-Anatolische rode wijn is precies die combinatie, waarbij Öküzgözü het fruit en de frisheid levert en Boğazkere de structuur. Kalecik Karası, rond Ankara, is lichter en soepeler; bij de witte rassen staan Narince uit Tokat en Emir uit Cappadocië bekend om hun zuur en mineraliteit.
Wijnclub Zottegem proefde twee wijnen uit Turkije van twee wijnhuizen in 2026. Die wijnen kwamen uit Turkije.
