Kroatië
Kroatië is een wijnland dat uit twee helften bestaat. Het binnenland, ten noorden en oosten van Zagreb, heeft koude winters en hete zomers met genoeg regen; twee derde van wat daar gemaakt wordt is wit. De kust — Istrië, het Kroatisch Kustland en Dalmatië met zijn eilanden — is mediterraan, rotsig en versnipperd in ontelbare microklimaten, en levert vooral rood. Waar Istrië ligt, ontmoet de warmte van de Middellandse Zee de kou uit de Alpen. Het Kroatische ministerie van Landbouw deelt het land in vier wijnbouwzones in, van het continentale Slavonië en de Donaustreek tot Dalmatië.
Wijnbouw is er oud. Griekse kolonisten vestigden zich in de vijfde eeuw voor Christus op de Dalmatische eilanden; de Griekse auteur Athenaeus prees de kwaliteit van wat daar gemaakt werd. Onder de Romeinen breidde de teelt zich uit, in de middeleeuwen hielden Kroatische vorsten er toezicht op. De Ottomaanse aanwezigheid met haar alcoholverbod drukte de productie, maar de sacramentele wijn van de Kerk hield de traditie in leven. Daarna kwamen de Habsburgse uitbreiding, de druifluis vanaf 1874, en in het Joegoslavische tijdperk coöperaties die op hoeveelheid mikten. Sinds de onafhankelijkheid zijn het weer vooral kleine producenten: volgens het ministerie gaat het om 27.659 landbouwbedrijven met samen 55.260 percelen. Voor 2025 geeft het ministerie 19.100 hectare wijngaard op, 121.499 ton druiven en een productie van 773.000 hectoliter. Als EU-lidstaat werkt Kroatië met beschermde benamingen — ZOI voor oorsprong, ZOZP voor streek — en het ministerie telt achttien op Europees niveau geregistreerde Kroatische ZOI's.
De meest aangeplante druif is Graševina, in het Nederlands beter bekend als Welschriesling, veruit de grootste in het continentale noordoosten: in 2025 goed voor 32.588 ton druiven en 191.965 hectoliter wijn, ruim een kwart van de nationale productie. Het is een lichte, frisse, mild aromatische wijn. Daarna volgen de Istrische Malvazija Istarska en, aan de Dalmatische kust, Plavac Mali — vooral op het schiereiland Pelješac, met de wijngaarden Dingač en Postup, en op Hvar, Brač en Vis.
Van Plavac Mali is de afstamming intussen uitgezocht. DNA-onderzoek van Carole Meredith aan UC Davis, samen met onderzoekers van de universiteit van Zagreb, toonde in 1998 aan dat de Amerikaanse Zinfandel — in Kroatië Crljenak Kaštelanski, in Italië Primitivo — géén synoniem is van Plavac Mali maar één van de twee ouders. De tweede ouder bleek Dobričić, een oud ras van het eiland Šolta. In het glas geeft Plavac Mali een donkere, stevige wijn met veel tannine en een hoog alcoholgehalte, doorgaans rond dertien procent maar in warme jaren aanzienlijk meer, met zwarte kers en in de warmste lagen zoethout, zwarte peper en kruidnagel.
Wijnclub Zottegem proefde drie wijnen uit Kroatië van drie wijnhuizen, tussen 2021 en 2025. Die wijnen kwamen uit Kroatië.
