Hongarije
Hongarije ligt in het Karpatenbekken, een vlakte omringd door bergen, met een uitgesproken landklimaat: warme zomers, koude winters, weinig verzachting van zee. Wat er verder gebeurt, hangt af van water en van vulkanisch gesteente. Rond het Balatonmeer temperen de watermassa en de oude vulkaankegels het klimaat; in het noordoosten, bij Tokaj, zorgen de Bodrog en de Tisza voor mist in lange, zachte najaren, precies wat de edele rotschimmel Botrytis cinerea nodig heeft. Volgens de nationale wijnbouwraad HNT stond er in 2024 58.249 hectare wijndruiven, 987 hectare of 1,7 procent minder dan een jaar eerder.
De Romeinen brachten de wijnstok naar Pannonië, en tegen de vijfde eeuw zijn er berichten over uitgestrekte wijngaarden. Botrytiswijn uit Tokaj is er gedocumenteerd vanaf 1571, en vanaf 1730 werden de wijngaarden van Tokaj systematisch ingedeeld naar bodem, ligging en vatbaarheid voor edele rot — een van de vroegste wijngaardclassificaties ter wereld, later gevolgd door een koninklijk decreet dat het productiegebied afbakende. De druifluis sloeg vanaf 1882 toe en maakte een einde aan de gemengde aanplant; het communistische tijdperk zette in op volume. Pas na 1989 kwam de aandacht voor inheemse rassen en voor Tokaj-Hegyalja terug. Dat landschap staat sinds 2002 op de werelderfgoedlijst.
De meest aangeplante druif is de blauwe Kékfrankos, in 2024 goed voor 6.983 hectare, gevolgd door Bianca met 5.746, Cserszegi fűszeres met 3.587 en Furmint met 3.384 hectare. Naast die namen hoor je vaak Hárslevelű, Olaszrizling, Juhfark en Kadarka. Wat een proever herkent, is een zekere strengheid: veel Hongaarse witte wijn is droog en zuurgedreven eerder dan rond, en het rood is doorgaans middelvol met stevig zuur en peperige kruidigheid, niet de warme fluweligheid van het zuiden.
Het land is opgedeeld in 22 wijnstreken, die sinds de Europese harmonisatie van 2009 in de wet allemaal onder de noemer OEM vallen — oltalom alatt álló eredetmegjelölés, de Hongaarse term voor beschermde oorsprongsbenaming. Tokaj heeft daarbovenop een eigen taal. Aszú wordt gemaakt door de ingedroogde, door botrytis aangetaste bessen apart te plukken, tot een pasta te stampen en die te laten trekken in most of jonge wijn; het aantal puttonyos verwijst naar de mand van ongeveer 25 kilo aszú die per vat van 136 liter werd toegevoegd, en staat vandaag voor het suiker- en extractgehalte van de afgewerkte wijn. Szamorodni wordt van hele trossen gemaakt en kan droog of zoet uitvallen, en eszencia — het vrij uitlopende sap van de aszúbessen — haalt 500 tot 700 gram suiker per liter bij nauwelijks vijf tot zes procent alcohol.
Wijnclub Zottegem proefde drie wijnen uit Hongarije van drie wijnhuizen, tussen 2021 en 2026. Die wijnen kwamen uit Hongarije.
