Griekenland

Griekenland is een van de oudste wijnlanden van Europa. Het vroegste bewijs van Griekse wijn gaat zo'n 6.500 jaar terug, en in de oudheid waren Griekse wijnen tot ver in de Middellandse Zee gegeerd; in de middeleeuwen haalden wijnen uit Kreta en Monemvasia hoge prijzen in Noord-Europa. Daarna volgden eeuwen van Ottomaans bestuur, waarin de commerciële teelt terugviel, en aan het eind van de negentiende eeuw sloeg de druifluis toe. De heropleving is jong: een wijninstituut in 1937, een wet op de herkomstbenamingen in 1971-1972, en pas vanaf de jaren tachtig een brede omslag naar kwaliteit.

Het land is vooral bergachtig en versnipperd, met een lange kustlijn en honderden eilanden. Dat levert grote verschillen op binnen korte afstand: hete droge zomers aan zee, maar hoogtes van honderden meters die 's nachts afkoelen en de zuren bewaren. Volgens de brancheorganisatie Wines of Greece gaat het om ongeveer 64.000 hectare wijngaard bestemd voor wijnproductie, met een productie van 2,3 miljoen hectoliter in 2020 en 1,7 miljoen in 2021 — goed voor plaats zeventien wereldwijd in 2020. Dat cijfer dekt niet het hele Griekse wijnstokareaal: uit de Europese wijngaardenenquête van 2020 blijkt dat 37,4 procent van alle Griekse wijnstokken bestemd was voor krenten en rozijnen, iets wat in geen enkele andere EU-lidstaat op die schaal voorkomt.

De kracht van Griekenland zit in zijn eigen rassen: er zijn er ongeveer tweehonderd, en Wines of Greece geeft aan dat zowat negentig procent van de aanplant inheems is. Assyrtiko komt van Santorini, waar de stokken in korfvorm laag bij de grond gevlochten worden — de kouloura — tegen wind en zon, en waar de wijnstokken op eigen wortel staan omdat het eiland als druifluisvrij geldt. Xinomavro, letterlijk "zuur zwart", is de druif van Macedonië, met Naoussa als bekendste benaming. Agiorgitiko is die van de Peloponnesos, en Savatiano beheerst de wijngaarden van Attica rond Athene. Als EU-lidstaat werkt Griekenland met beschermde oorsprongsbenamingen en streekaanduidingen; een wetenschappelijke inventaris van het EU-register eAmbrosia telde in 2021 drieëndertig Griekse wijn-BOB's. Retsina, wijn met harsaroma, blijft een eigen categorie.

Wat herkent een proever? Assyrtiko houdt zijn zuur vast ook als hij helemaal rijp is — zeldzaam in een warm klimaat — en geeft een droge, zoutige, minerale wijn met citrus. Xinomavro heeft hoge tannine en stevig zuur, met tonen van tomaat, olijf en gedroogd fruit, en wordt daarom vaak met Barolo vergeleken; hij vraagt tijd. Agiorgitiko is het tegendeel: zacht en fruitig, meestal op zijn best binnen een jaar of vijf.

Wijnclub Zottegem proefde negen wijnen uit Griekenland van zeven wijnhuizen, tussen 2024 en 2026. Die wijnen kwamen uit Griekenland.