Frankrijk

Frankrijk maakt al zo'n twintig eeuwen wijn. De wijnstok kwam in de zesde eeuw voor Christus mee met Griekse kolonisten die Marseille stichtten; onder de Romeinen schoof de wijnbouw noordwaarts het binnenland in, en in de middeleeuwen waren het vooral kloosters die de kennis bijhielden en de wijngaarden stuk voor stuk leerden kennen. Die lange aanloop verklaart waarom het land zowat elk klimaat in huis heeft dat wijn toelaat: van het koele, continentale noordoosten tot de mediterrane zuidkust. Bij de vijfjaarlijkse wijngaardtelling van Eurostat over 2020 stond Frankrijk op ongeveer 0,8 miljoen hectare, na Spanje het tweede wijngaardareaal van de Europese Unie. Dat areaal krimpt intussen snel: de OIV telde voor 2025 nog 740.000 hectare, ruim vier procent minder dan het jaar ervoor — een rooicampagne van zo'n 34.000 hectare in één jaar. De productie kwam in 2025 op 36,1 miljoen hectoliter, zestien procent onder het vijfjarig gemiddelde, na een zomer met hitte en droogte in augustus.

De Franse manier van denken over wijn draait om terroir: het idee dat bodem, ondergrond, hoogte, helling, ligging tegenover de zon en microklimaat samen bepalen wat een perceel kan opleveren. Daaruit is in 1935 het stelsel van de appellation d'origine contrôlée gegroeid, dat sinds 2012 in de Europese vorm staat met drie niveaus: AOP bovenaan, daaronder de ruimere IGP, en Vin de France als vrijste categorie. Een appellatie is geen kwaliteitskeurmerk maar een receptuur van herkomst: ze legt vast welke druiven mogen, en vaak ook hoe er geteeld en gevinifieerd wordt. Het INAO, dat die erkenningen beheert, telde in 2023 366 wijn-AOP's en 77 wijn-IGP's. Frankrijk staat daarin niet alleen: volgens de Europese Commissie is 88% van de wijngaard in de Unie bestemd voor wijn met een beschermde oorsprongsbenaming of geografische aanduiding.

Op het etiket staat daardoor meestal een plaats en geen druif — en dat is wennen. Twee grote streken tonen ook nog eens twee tegengestelde tradities. In Bourgogne is de rangschikking helemaal aan de grond opgehangen: regionale wijn, dorpswijn, premier cru en grand cru, met percelen die sinds de middeleeuwen apart benoemd worden. Door de Franse erfwetgeving na de Revolutie zijn die percelen zo versnipperd dat sommige wijnboeren nog maar een rij of twee stokken bezitten, wat meteen verklaart waarom er négociants bestaan die de oogst van velen samenbrengen. In Bordeaux hangt de rangschikking net aan het huis, aan het château.

Wat een proever herkent, is vooral dat Frankrijk de referentiestijlen levert waar de rest van de wereld naar kijkt. Chardonnay, Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Grenache, Pinot noir en Sauvignon blanc zijn hier thuis en zijn van hieruit vertrokken. Toch is de meest aangeplante witte druif van het land Ugni blanc, en die is onder de naam Saint-Émilion vooral het werkpaard van cognac en armagnac: zijn hoge zuur maakt hem uitgelezen voor distillatie. Een nuttige herinnering dat een deel van de Franse wijngaard dient iets anders dan de flessen die in onze rekken staan.

Wijnclub Zottegem proefde 174 wijnen uit Frankrijk van 121 wijnhuizen, tussen 2001 en 2026. Die wijnen kwamen uit Frankrijk.