Duitsland

Duitsland ligt aan de noordelijke rand van wat mogelijk is: de wijnstreken horen bij de meest noordelijke ter wereld, met Rheingau en Moezel rond de vijftigste breedtegraad. Wijnbouw is er daardoor een kwestie van elke graad warmte oprapen die te vinden is. Zowat alles staat langs rivieren — de Rijn en zijn zijrivieren — vaak in valleien die door bergen worden afgeschermd. Op de steilste hellingen houdt leisteen de warmte van de dag vast en geeft ze weer af; op de glooiende heuvels domineren kalk en klei. De Romeinen begonnen er tussen 70 en 270 na Christus mee, Karel de Grote breidde de teelt oostwaarts uit, en de kloosters bouwden in de middeleeuwen de reputatie op. Volgens de Bundesanstalt für Landwirtschaft und Ernährung telt het land dertien erkende wijnstreken; de wijngaard beslaat ongeveer 104.000 hectare (2023).

Het Duitse etiket heeft de naam ingewikkeld te zijn, en dat komt vooral door het Prädikat-systeem uit 1971. Dat rangschikt wijn niet naar herkomst maar naar het suikergehalte van de druif op het moment van de oogst: Kabinett, Spätlese, Auslese, Beerenauslese, Trockenbeerenauslese en Eiswein, in stijgende rijpheid. Die woorden gaan dus over de rijpheid van de druif bij de oogst, niet over hoeveel suiker er in de afgewerkte wijn overblijft. Sinds de wetswijziging van 2021 komt daar een tweede, herkomstgerichte piramide naast, gebouwd op het principe dat een engere herkomst een hogere aanspraak betekent: van streekwijn over Region en Ortswein tot de Einzellage bovenaan, met Erstes en Grosses Gewächs. Voor een Ortswein moeten de druiven minstens Kabinettrijpheid halen; bij Erstes en Grosses Gewächs mag er geen Prädikat meer bij vermeld worden.

Riesling is de druif waarop dit hele land drijft: met 23,6% van de aanplant (2022) is hij het best vertegenwoordigd en het aandeel groeit nog. Spätburgunder — Pinot noir — volgt met 11,1% en Müller-Thurgau met 10,6%, dat laatste dalend. Ongeveer twee derde van de productie is wit. Wat Riesling doet, is zuur dragen. Hij wordt vrijwel nooit in nieuw eikenhout vergist of gerijpt, zodat de druif zelf hoorbaar blijft: bloemig, bijna parfumig, met tropisch fruit en een minerale, steenachtige kant. Dat hoge zuur houdt eventuele restsuiker in evenwicht, waardoor een licht zoete Duitse wijn niet als plakkerig hoeft aan te voelen, en het geeft de wijn een uithoudingsvermogen dat weinig witte druiven halen — vijf tot vijftien jaar is gewoon, en uitzonderlijke flessen gaan veel verder. Wie in een oudere Riesling een geur oppikt die naar petroleum of lampolie neigt, ruikt geen fout maar TDN, een stof die zich met de jaren vormt. Tot slot: veel meer Duitse witte wijn wordt tegenwoordig droog gemaakt dan de exportreputatie doet vermoeden — in Duitsland zelf, en zeker in de restaurants, is trocken de norm.

Wijnclub Zottegem proefde 18 wijnen uit Duitsland van 16 wijnhuizen, tussen 2010 en 2026. Die wijnen kwamen uit Duitsland.