Chili

Chili is een lang, smal land, en dat is meteen zijn wijnbouwkundige verhaal. De wijngaarden strekken zich over meer dan duizend kilometer uit, van de rand van de Atacamawoestijn tot de Bío-Bío in het zuiden. In het oosten remmen de Andes de hitte af doordat 's nachts koude berglucht naar beneden zakt; in het westen zorgt de Humboldtstroom, die koud water langs de Pacifische kust noordwaarts stuwt, voor mist en koele ochtenden in elke vallei die naar zee open ligt. De kustcordillera ligt daartussen en houdt in de centrale vlakte regen tegen. Twee wijngaarden op dezelfde breedtegraad kunnen daardoor volstrekt verschillende wijn opleveren, afhankelijk van of ze naar de oceaan of naar de bergen kijken.

Spaanse veroveraars brachten rond 1554 de eerste wijnstokken mee. Lange tijd overheerste País, een afstammeling van de zwarte druif die de Spanjaarden naar Amerika hadden gebracht. In de negentiende eeuw haalden welgestelde landeigenaars die uit Frankrijk terugkeerden Bordeaux-rassen binnen: Cabernet Sauvignon, Merlot en, zonder dat iemand het besefte, Carmenère. Die stekken kwamen uit Bordeaux vóór de druifluis daar toesloeg. Chili zelf bleef phylloxeravrij — omsloten door woestijn, oceaan, Andes en het poolgebied — waardoor de stokken er tot vandaag op hun eigen wortel kunnen staan in plaats van geënt op Amerikaanse onderstam.

Carmenère komt uit de Médoc en is een kruising van Cabernet Franc met Gros Cabernet. In Frankrijk verdween hij na de druifluisramp zo goed als volledig; in Chili overleefde hij, maar dan verkeerd benoemd. Bijna de hele twintigste eeuw ging hij door voor een kloon van Merlot. Pas in 1994 herkende de Franse ampelograaf Jean-Michel Boursiquot hem als een apart ras, en in 1998 erkende het Chileense landbouwdepartement hem officieel. De druif rijpt laat en heeft veel suiker vóór de tannines rijp zijn — plukt men te vroeg, dan komen groene, paprika-achtige tonen naar voren; op tijd geplukt gaat het richting rood en donker fruit, tabak en chocolade, met zachtere tannines dan Cabernet Sauvignon.

Het herkomstenstelsel gaat terug op decreet 464, afgekondigd op 14 december 1994 en van kracht sinds mei 1995. Het lijkt meer op het Amerikaanse dan op het Franse model: het legt grenzen en etiketteringsregels vast, maar schrijft geen rassen, opbrengsten of teeltwijzen voor. Een latere aanvulling op datzelfde decreet liet toe dat een etiket ook de dwarse aanduidingen Costa, Entre Cordilleras of Andes draagt, naargelang de invloed van de oceaan, de tussenliggende laagvlakte of het Andesgebergte overheerst — telkens als minstens 85 procent van de wijn uit dat gebied komt. Volgens het nationale wijngaardkadaster van de SAG stond er in 2024 116.962 hectare wijndruiven, plus 9.287 hectare pisco-druiven: samen 126.249 hectare, zes procent minder dan het jaar voordien. Twee centrale regio's, O'Higgins en Maule, nemen daarvan twee derde voor hun rekening. Vier rassen dekken samen 56 procent van de oppervlakte: Cabernet Sauvignon, Sauvignon Blanc, País en Carmenère — een rijtje dat het land meteen samenvat, met de koloniale erfenis, de Bordeaux-invoer en de teruggevonden druif naast elkaar.

Wijnclub Zottegem proefde 13 wijnen uit Chili van 12 wijnhuizen, tussen 2007 en 2025. Die wijnen kwamen uit Chili.