Zuid-Afrikaanse rode wijnen

Op 21 september 2017 opende Wijnclub Zottegem het seizoen met Zuid-Afrika: zes rode wijnen uit Stellenbosch, Paarl en Franschhoek, van Bordeaux-blends tot een monocépage Pinotage en Shiraz. Dit is het volledige infoblad van die avond. Alle wijnen die we ooit proefden staan in onze wijncatalogus.

De geproefde wijnen

Noot van de wijnmeester

Wijnen uit de Nieuwe Wereld, waaronder Zuid-Afrika, zijn sinds een tiental jaar aan een flinke opmars bezig. Toch is al een hele geschiedenis aan voorafgegaan. De wijnbouw van Zuid-Afrika vindt namelijk zijn oorsprong in het jaar 1652, toen de eerste Europeanen, met name Vlamingen en Nederlanders, voet op Zuid-Afrikaanse bodem zetten. Sinds het einde van het boycot, voortvloeiend uit de apartheid, springt de wijnbouw met rasse schreden vooruit en waren de wijnen uit vooral Stellenbosch en Paarl nog nooit zo populair.

Met deze recentelijke ontwikkeling groeit ook het areaal van blauwe druivensoorten. Eind jaren negentig bedroeg het aandeel van witte druivenrassen zo'n 75%, terwijl dat vandaag teruggedrongen is naar 61% en dus 39% rode druivenrassen. Heden worden er echter terug meer witte aangeplant.

Anders dan in Europa, wegens de ligging op het zuidelijk halfrond, begint het wijnseizoen in september en wordt er meestal geoogst in februari. Vooral in de koelere, aan de kust grenzende regio's worden de wijnen in tanks of in houten vaten gelagerd.

Ondanks de hitte hebben veel Zuid-Afrikaanse wijnen meer aciditeit dan men zou verwachten. Dit komt voornamelijk door de koele stromingen die van de Antarctica komen. De winden koelen door deze koude stroom af, en zorgen voor een gematigd wijnklimaat aan de Kaap.

Het totale areaal bedraagt ruim 118.000 hectare en groeit nog steeds. Dit komt ongeveer overeen met een wijnland als Duitsland. Er wordt zo'n 9 miljoen hl wijn geproduceerd waarvan een groot deel ook tot brandy wordt verwerkt. Zuid-Afrika is de achtste wijnproducent ter wereld, het land levert 3,1% van de wereldwijnproductie. In Nederland zijn Zuid-Afrikaanse wijnen zeer populair en nemen zij de tweede plaats in op de consumptieranglijst.

De wijnbouw in Zuid-Afrika strekt zich uit van de hellingen en bergen van de westkust tot de open vlaktes van de Karoo in de door de rivieren uitgesleten valleien. Het gebied is zo'n 800 km lang. Verreweg de meeste wijngaarden bevinden zich aan de Westkaap in de buurt van de kust.

Achtergrondinformatie over de wijngebieden

De 'Wine and Spirit Board' stelde in 1973 een schema op dat in navolging van de Europese appellaties de herkomst classificeert. De wijnbouwers hebben de keuze om hun wijnen al dan niet als 'wine of origin' te laten erkennen en daarvoor aan een strenge controle te onderwerpen. Door de stijgende exportcijfers neemt de waarde van deze kwaliteitsaanduiding toe zodat steeds meer producenten deze proberen te verkrijgen.

Het Zuid-Afrikaanse schema van de herkomstaanduidingen kent vijf onderverdelingen:

• Estate staat voor een uit één of meer farms bestaand wijngoed dat uitsluitend druiven van eigen kweek mag gebruiken en die op het eigen terrein moet vinifiëren.
• 'Ward' staat voor een klein, exact omschreven wijnbouwgebied. De bekendste wards zijn Constantia en Franschhoek.
• 'District' houdt een groter aaneengesloten wijnbouwgebied in zoals bijvoorbeeld Stellenbosch of Paarl.
• 'Region' omvat een uitgestrekte wijnbouwzone die uit verschillende districten of deeldistricten bestaat zoals bijvoorbeeld Breede River Valley of Boberg.
• 'Wineland' is geen officiële aanduiding maar onderstreept het belang van de wijnen onafhankelijk van de vraag of ze als ward, district of region geclassificeerd zijn.

Coastal Region is één van de vier grootste regio's van de Westkaap en omvat de belangrijkste wijngebieden van Zuid-Afrika zoals o.a. Stellenbosch, Paarl en Darling.

Stellenbosch is het epicentrum van de Zuid-Afrikaanse wijnindustrie, met een eigen wijnuniversiteit. Veel van de beste wijnen komen hier vandaan. Stellenbosch is een uitgebreid herkomstgebied met diverse zones die ieder over verschillende klimatologische eigenschappen beschikken.

De Franschhoek vallei maakt deel uit van Paarl, en is gelegen ten zuiden van Paarl en ten oosten van Stellenbosch. Omdat er aan twee kanten bergen liggen die hoog uitreiken boven de vallei, is het klimaat tamelijk gevarieerd.

Specifieke wijngids

In navolging van de Europese wijngidsen, is er ook een variant die betrekking heeft op de Zuid-Afrikaanse wijn. De 'Platter's by Diners Club', opgestart in 1980, is de eerste en nog steeds leidende wijngids voor Zuid-Afrikaanse wijnen. Jaarlijks verkopen ze meer dan 1,4 miljoen exemplaren, met daarin een beschrijving van ondertussen ongeveer 950 Zuid-Afrikaanse wijnproducenten die instaan voor ongeveer 8.000 lokaal geproduceerde wijnen.

De wijnen worden besproken en krijgen een rating, maximaal 5 sterren, door een team van vooraanstaande wijnexperten. Deze resultaten worden gecommuniceerd door de wijnmakers door het aanbrengen van stickers met het typerende logo op de wijnflessen.

Bespreking van de wijnen

The Great South African Wine Co The Great Red 2015

The Great SA Wine Company werd opgericht in 2014 door Carl van der Merwe, erkende Zuid-Afrikaanse wijnmaker, en Wendy Appelbaum, eigenares van De Morgenzon Estate in Stellenbosch. Enkel druiven geteeld in de Stellenbosch regio, onder invloed van het berglandschap en in nabijheid van de oceaan die zorgt voor de nodige afkoeling, halen de selectie.

Deze wijn is samengesteld uit 4 druivensoorten, afkomstig van wijnranken van minimum 15 jaar oud, waarbij de Cinsault en de Cabernet Sauvignon zorgen voor een zekere frisheid. De Cabernet Franc zorgt dan weer voor de specifieke parfum van de wijn en de Petit Verdot geeft de typische inktkleur aan deze blend.

Tijdens de vinificatie worden de Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en Petit Verdot volledig ontsteeld alvorens de druiven in hun geheel fermenteren. Deze fermentatiestijl preserveert het fruit op zich en resulteert in een lagere tannine-extractie. In het glas vertaalt zich dit dus in een zachtere, aromatische wijn, zonder harde tannines. De Cinsault wordt fifty-fifty gefermenteerd zonder en met steeltjes. Dan volgt een afzonderlijke rijping van 12 maanden, waarna de blend wordt gemaakt die daarna nog eens 6 maanden verder rijpt. Daarna worden ze ongefilterd gebotteld.

In de neus zoeken we tonen van braambes en viooltjes, en in de mond een smaakpalet van rijpe rode bessen en toetsen van gedroogde kruiden.

Taillard Watershed 2014

Het was na een carrière in de mijnindustrie dat Pieter Taljaard de honger voelde om zelf wijn te gaan produceren. Hijzelf was te weinig onderlegd, dus besloot hij een team van professionals samen te stellen om dit voor hem te verwezenlijken. De wijnmaker van dienst is Teddy Hall, geen onbekende binnen de Zuid-Afrikaanse wijnbouw.

Elke wijn refereert naar een mijnterm. Ook is op elke wijn braille aangebracht ter ere van de lobola of bruidschat-onderhandelingen.

De Watershed is een Bordeaux-blend, met Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon en Merlot, en heeft zijn roots in Paarl.

Qua neus vinden we vooral noterige toetsen en cassis terug, met op de achtergrond tabak en ceder. In de mond zoeken we dan weer vooral toetsen van chocolade en zwarte bessen terug, met een hint van vanille. Een complexe wijn met een sterke fruitconcentratie.

Vrede en Lust Boet Erasmus 2013

Op 3 oktober 1996 werd de familie Buys de nieuwe eigenaar van deze eeuwenoude estate, die zijn oorsprong vindt in het jaar 1688. De familie heeft de laatste jaren veel geld gepompt in het commerciële karakter van het wijnhuis, en vandaag kan je zelf feesten boeken op het domein met de nodige accommodaties, is er een 'Lust Bistro & Bakery', organiseren ze 'Tastings & Tours' en kan je lid worden van hun Wine Club.

De geschiedenis en het heden van dit wijnhuis zit ook vervat in het logo dat op elke fles te zien is. De basis wordt gevormd door een Hugenotenkruis, verwijzend naar de oorsprong, waarbij de Fleur-de-lis, afkomstig van het wapenschild van de Buys familie, werd toegepast in de 4 punten. De duif met een lint in de bek staat dan weer voor vrede en vrijheid in geest.

Deze vlaggenschipwijn van Vrede en Lust is vernoemd naar de overleden grootvader van Dana en Etienne Buys, en kan best omschreven worden als een elegante Nieuwe Wereld Bordeaux-blend, met de typische samenstelling (52% Cabernet Sauvignon, 6% Petit Verdot, 37% Merlot en 5% Malbec) en een overvloed aan fruit, uitgebalanceerd na een rijping op eik.

De wijnranken staan op de helling van de Simonsberg, tussen Paarl en Franschhoek. De fermentatie gebeurde in stalen vaten, waarna de wijn nog 16-18 maanden op Franse eik gelagerd werd, waarvan 37% nieuwe vaten zijn.

De aroma's zijn zeer primair, met rood en zwart fruit, samen met tabak, vanille en aardetoetsen. Deze wijn heeft een lange en volle afdronk met een frisse aciditeit en fijne tannines.

Topiary Shiraz 2013

Meer recentelijk in augustus 2014 zijn de 20 hectaren van het huis Topiary aangekocht door Philippe Colin, een gerenommeerde wijnmaker bij Chassagne-Montrachet, samen met een zekere Serge Jaczynski, die 30 estates uit Frankrijk onder zijn vleugels heeft, waaronder Château Miraval, het château van Brad Pitt en Angelina Jolie.

Van deze 100% Shiraz, afkomstig uit de Franschhoek, zijn er in totaal 13.000 flessen gebotteld. De wijn heeft 8 maanden op Franse eik gelegen, wat je ook kan terugvinden in de neus.

Qua aroma springt vooral het kruidige uit het glas, met vooral witte peper en daarnaast ook ceder. De Shiraz behaalde een score van 91 op 100 bij Tim Atkin, en 4 sterren bij John Platter.

Stellenzicht Golden Triangle Pinotage 2005

Geflankeerd door de Helderberg en de Stellenbosch bergen, tussen Stellenbosch en de False Bay Coast ligt Golden Triangle, een uitmuntend deel van het Stellenbosch wijngebied en uitermate geschikt voor de productie van kwaliteitswijnen.

In het centrum van dit gebied bevindt zich het wijngoed Stellenzicht met 136 hectares aangeplante wijngaarden. De nabije oceaan (op slechts 8 kilometer) zorgt voor de noodzakelijke afkoeling.

Het Golden Triangle label is voorbehouden voor de meest uitgesproken en kwalitatief hoogstaande wijnen die het terroir het best tot zijn recht laten komen. De gebruikte wijngaarden, met een ondergrond van verweerd graniet, zijn in 1995 aangeplant op een relatief vlakke helling met de rijen georiënteerd van noord naar zuid. De wijnstokken worden bijkomend geïrrigeerd.

Deze 100% Pinotage wijn rijpt gemiddeld gedurende 15 maanden in 51% Franse eik, 36% Amerikaanse eik en 13% Oost-Europese eik. 25% van de vaten zijn van nieuwe eik.

De wijnen zijn meestal donker robijnrood en geven in de neus aroma's van rijpe pruimen, kaneel, kruidnagel en aardse toetsen. In de mond krijgen we een combinatie van geconcentreerd rood fruit in combinatie met de aanwezigheid van eik en duidelijke tannine.

Vriesenhof Kallista 2001

Het domein Vriesenhof, gelegen in de Paradyskloof vallei, werd in 1980 aangekocht door Jan Boland Coetzee, die naast een erkentelijke rugbycarrière, ook een belangrijke rol speelt in de Zuid-Afrikaanse wijnproductie.

De kelders van Vriesenhof beschikken over alle moderne apparatuur en toch overheersen de stille ruimten, de rijpingsruimten met de Bourgondische vaten in verschillende vormen.

De wijngaarden van Vriesenhof zijn gericht naar het zuiden en gelegen op verschillende hoogten, genieten ze van de verkoelende bries van False Bay. Hun ondergrond bestaat uit verweerd graniet.

De Kallista is het vlaggenschip van Vriesenhof, gemaakt van Merlot (38%), Cabernet Sauvignon (34%) en Cabernet Franc (28%). De naam Kallista zou verwijzen naar de stelling van Plato dat men steeds moet streven naar het goede, het mooie, het nobele.

De Kallista is een volle, sterke rode wijn, rijk aan tannine. De wijn wordt gekenmerkt door een complexe neus met impressies van leder en tabak, het eerder vettige gevoel in de mond met rood fruit alom aanwezig en de erg lange afdronk met een duidelijk aanwezig rookaroma.

De wijn verbleef gedurende 24 maand op vaten van 70% nieuwe eik.